Özel Menü

Custom Menu, space seviyesinde tanımlanan özel menü girdileridir. Mevcut bir Custom HTML sayfasına veya Animation’a bağlanır, ya da alt menüleri taşıyan bir grup görevi görür.

Veri modelinde CustomMenu, Menu sınıfını genişletir — yani her custom menu aynı zamanda bir menü yetkisidir (privilege). İkisi aynı UUID’yi paylaşır: custom_menu_id ile menu_id her zaman aynı değerdir. Bu ayrıntı görünürlük yapılandırmasında belirleyicidir.

Custom Menu’ler space’e bağlıdır, projeye değil. Proje ilişkisi dolaylıdır: bağlı customHtmlId’nin veya animationId’nin ait olduğu proje üzerinden kurulur.

Alanlar

Alan	Tip	Zorunlu	Açıklama
name	String (≤100)	Evet	Menü adı. Oluşturduktan sonra değiştirilemez
contentType	Enum	Evet	Html, Animation veya Group. Değiştirilemez
icon	String (≤16384)	Hayır	İkon tanımlayıcı JSON (aşağıya bakın)
menuOrder	Integer	Hayır	Menü sıralaması
parent	CustomMenu	Hayır	Üst menü — hiyerarşi için
customHtmlId	String	Html ise evet	Bağlanacak Custom HTML kaydı. Değiştirilemez
animationId	String	Animation ise evet	Bağlanacak Animation kaydı. Değiştirilemez
animationParams	String (≤32767)	Hayır	Animation’a geçirilecek JSON parametreler

Yeni menü formu ortak alanları sorar:

Değiştirilemeyen alanlar

name, contentType, customHtmlId ve animationId veritabanında updatable = false olarak işaretlidir. Bu alanları güncellemeye çalışan bir istek hata vermez — HTTP 204 döner ama değişiklik sessizce yok sayılır.

Düzenleme formu bu alanları kilitlemez. Ad kutusuna yazabilir, içerik tipini listeden değiştirebilir ve kaydedebilirsiniz; arayüz hiçbir uyarı vermez. Kaydettikten sonra listenin eski değeri göstermeye devam etmesi hata değil, beklenen davranıştır.

Bir menüyü yeniden adlandırmak, tipini değiştirmek veya başka bir HTML/Animation kaydına bağlamak için menüyü silip yeniden oluşturmanız gerekir. Güncellenebilen alanlar yalnızca icon, menuOrder ve animationParams’tır.

İçerik Tipleri

ContentType enum’ı üç değer alır:

Tip	Zorunlu alan	Açıklama
Html	customHtmlId	Mevcut bir Custom HTML sayfasını açar. Aynı HTML birden fazla menüye bağlanabilir
Animation	animationId	Mevcut bir Animation’ı açar. animationParams ile parametre geçirilebilir
Group	—	Alt menüleri taşıyan boş kapsayıcı

Formdaki liste de tam olarak bu üç değeri sunar:

URL tipi yoktur

İçerik tipleri arasında bir URL seçeneği bulunmaz. Harici bir uygulamayı gömmek için Html tipinde bir Custom HTML sayfası oluşturup içine <iframe> yerleştirin.

İkon

Menü formundaki Icon alanı seçili ikonun önizlemesini gösterir. Henüz ikon yokken Choose icon düğmesi kütüphaneyi açar; ikon atandıktan sonra bu düğmeler Change ve Clear olur (yukarıdaki düzenleme formu görüntüsünde bu hâli görebilirsiniz).

Kütüphane dört kaynak sunar — FontAwesome, OpenBridge, Material Symbols ve Custom — ve ada göre arama ile kategori süzmesi içerir.

Seçilen ikon, yalnızca vektör yollarından oluşan bir tanımlayıcı JSON olarak saklanır; renk bilgisi taşımaz. Böylece ikon, içinde bulunduğu temanın metin rengini devralır ve açık/koyu temalarda doğru görünür.

FontAwesome sınıf adı çalışmaz

fas fa-chart-bar biçimindeki sınıf adları arayüzün ikon çözümleyicisi tarafından sessizce reddedilir ve varsayılan ikon gösterilir. Çözümleyici bilinçli olarak katıdır: anlamadığı her girdi için null döner.

Yüklenen görsel (bitmap) ikon desteği de kaldırılmıştır — önceki sürümlerdeki icon_file_id alanı artık yoktur.

Menü Hiyerarşisi

Custom Menu’ler en fazla 3 seviye iç içe olabilir. Her seviyenin kendi endpoint’i vardır:

4. seviye oluşturma denemesi hata döner. Aynı seviye mantığı güncelleme ve silme işlemlerinde de geçerlidir.

Tipik bir kurgu:

Ekranda her seviye kendi paneline düşer. Kök satırı seçtiğinizde o menünün alt seviyesi İkinci Seviye panelinde listelenir; ikinci seviyeden bir satır seçtiğinizde de Üçüncü Seviye paneli dolar.

Html İçerikli Menü

JDK 21’de Custom HTML ayrı bir kayıttır. Menü, içeriği kendi içinde barındırmaz; yalnızca mevcut bir HTML kaydına referans verir. Sıra şudur:

1. Custom HTML sayfasını oluştur → customHtmlId al
2. Html tipinde bir Custom Menu oluştur, bu ID’yi ver

Menü çalışma zamanında, bağlı sayfa gömülü olarak açılır:

Sayfa içinden veri okuma

Custom HTML sayfası, korumalı (sandboxed) bir iframe içinde çalışır. inSCADA API’sine erişmenin tek yolu, sunucunun sayfaya otomatik enjekte ettiği InscadaApi proxy’sidir:

var api = new InscadaApi();          // sayfa kendi projesini otomatik alır

(async function () {
  var v = await api.getVariableValue('ActivePower_kW');
  document.getElementById('power').textContent = v.value.toFixed(1);

  // Birden fazla değişken — tek gidiş-dönüş
  var batch = await api.getVariableValues(['Voltage_V', 'Current_A']);
  console.log(batch.Voltage_V.value);
})();

fetch ile API çağırmayın

fetch('/api/variables/...') çağrısı çalışmaz. İstek kimlik doğrulama başlıklarını taşımaz ve içerik güvenliği politikası (CSP) bu isteği zaten engeller. Tüm veri erişimi InscadaApi üzerinden yapılmalıdır.

Ayrıca sayfanın HTML gövdesine yazılan satır içi <script> blokları ve onclick= gibi satır içi olay işleyicileri de engellenir — CSP yalnızca sunucunun imzaladığı (nonce’lu) script’lere izin verir. JavaScript kodunuzu sayfanın ayrı JS alanına yazın ve olayları addEventListener ile bağlayın.

Korumalı iframe alert(), confirm() ve prompt() çağrılarını da yok sayar — onay için sayfa içi bir arayüz kullanın.

Menü Görünürlüğü

Yeni menü hiçbir role bağlanmaz

Bir Custom Menu oluşturduğunuzda arka planda menü yetkisi de yaratılır, ancak hiçbir role bağlanmaz — menü oluşturma işlemi rol-menü tablosuna hiç satır yazmaz.

Menünün kime göründüğü, kullanıcının rolünün tipine bağlıdır:

• Sistem rolü taşıyanlar (Administrator, Space Admin) menüyü hemen görür. Bu kullanıcılar için görünürlük saklanan bağlantılardan okunmaz; aktif space’in bütün menülerinden türetilir.
• Diğer roller (operatör rolleri) menüyü, bir role-menü bağlantısı eklenene kadar göremez.

Pratik sonucu: menünün operatörlerde göründüğünü yönetici hesabıyla doğrulayamazsınız — yönetici onu bağlantı olmasa da görür. Doğrulamayı hedef operatör rolünü taşıyan bir hesapla yapın.

Eski sürümlerde davranış farklıydı

Daha eski sürümlerde sistem rolleri de bu kuraldan muaf değildi: menü yalnızca rol-menü satırıyla görünür hâle geliyordu ve sistem rolüne böyle bir satır yazılamadığı için, yöneticinin kendi oluşturduğu menüyü görebilmesi için bile ayrı bir rol oluşturup kendisine ataması gerekiyordu. Bu davranış değişti; sistem rolü artık aktif space’in bütün menülerini görür.

Aynı dönemde ters yönde bir değişiklik daha yapıldı: rol bağlantısı kontrolü önceden yalnızca arayüzde uygulanıyordu, sunucu menüyü herkese döndürüyordu. Artık kontrol sunucu tarafında da uygulanıyor — yani bağlantısı olmayan bir operatör menüyü API üzerinden de alamaz.

Doğrudan yönetici rolüne eklemek de mümkün değildir — Administrator ve Space Admin sistem rolleridir ve değiştirilemezler; bu rolleri güncelleme girişimi hata döner.

İzinler birleşimli (additive) çalıştığı için çözüm, yalnızca ilgili custom menüleri taşıyan ikinci bir rol oluşturmaktır:

1. Amacını yansıtan bir rol oluştur — örneğin PumpStationAccess
2. Yeni menüyü bu role ekle
3. Rolü ilgili kullanıcılara ata — mevcut rolleri korunur, yenisi üzerine eklenir

Sonraki menüler için yalnızca 2. adımı tekrarlamanız yeterlidir.

Rol atama oturumu düşürür

Bir kullanıcıya rol atamak veya kullanıcıdan rol kaldırmak, o kullanıcının tüm access ve refresh token’larını anında geçersiz kılar — kullanıcı yeniden oturum açmak zorunda kalır.

Buna karşılık role menü ekleme/çıkarma ve rol oluşturma/silme işlemleri token’ları etkilemez. Bu nedenle rol atamasını bir kez, kurulum sırasında yapın; sonraki menüleri yalnızca role ekleyin.

En az yetki ilkesi gereği bu role yalnızca custom menüleri ekleyin. Home, Variables, Trends gibi sistem menüleri zaten kullanıcının yönetici rolünden gelir; tekrar eklemek denetim kayıtlarını gereksiz yere kalabalıklaştırır.

Bir kullanıcı menüyü neden göremiyor?

1. Kullanıcının rollerini listeleyin
2. Her rolün bağlı menülerini listeleyin
3. Menü bu listelerin hiçbirinde yoksa → role-menü bağlantısı eksiktir

Klonlama

Mevcut bir menü, yeni bir ad verilerek kopyalanabilir. name alanı değiştirilemez olduğu için, benzer bir menüyü farklı adla oluşturmanın pratik yolu budur.

Silme

Bir Custom Menu silindiğinde arkasındaki menü yetkisi de silinir ve bu menüye ait tüm role bağlantıları otomatik olarak temizlenir. Rollerde geride başvurusuz (ölü) kayıt kalmaz.

Toplu silme işlemi seviyeye özeldir: silinecek menülerin tamamı aynı seviyede (kök / 2. / 3.) olmalıdır. Farklı seviyelerdeki menüler için ayrı işlem yapın.