Değişkenler

Değişken (Variable), inSCADA’daki en temel veri birimidir. Bir sıcaklık ölçümü, bir motor durumu, bir enerji sayacı — her biri bir değişkendir.

Değişken Listesi

Değişken Alanları

Temel meta veri:

Alan	Tip	Zorunlu	Açıklama
name	String (≤100)	Evet	Değişken adı — proje içinde benzersiz
dsc	String (≤255)	Hayır	Açıklama
code	String (≤20)	Hayır	Kısa teknik kod (ekranlarda kullanılabilir)
unit	String (≤50)	Hayır	Mühendislik birimi (°C, kW, V, A, bar, …)
fractionalDigitCount	Short	Hayır	Ekrana yazılırken ondalık basamak sayısı
projectId	String	Evet	Ait olduğu proje
frameId	String	Evet	Ait olduğu frame (protokol ve device da buradan çıkarılır)
protocol	`Protocol`	Otomatik	Frame’den miras alınır
isActive	Boolean	Evet	Aktif / pasif
isWritable	Boolean	Evet	Dışarıdan yazılabilir mi

Ölçekleme:

Alan	Tip	Açıklama
rawZeroScale	Double	Ham değer alt sınırı
rawFullScale	Double	Ham değer üst sınırı
engZeroScale	Double	Mühendislik birimi alt sınırı
engFullScale	Double	Mühendislik birimi üst sınırı

Loglama:

Alan	Tip	Açıklama
logType	`VariableLogType`	Aşağıdaki tabloya bakın
logPeriod	Integer (≥1)	Periyodik loglama süresi (s)
logThreshold	Double	Minimum değişim eşiği (noise filtresi)
logMinValue / logMaxValue	Double	Geçerli değer aralığı — dışındakiler loglanmaz
logExpressionCode	String	Loglama kararını üreten kod (logType = Expression/Custom için)
logExpressionId	String	Paylaşımlı Expression referansı
keepLastValues	Boolean	Son değer listesini cache’te tut (bkz. `ins.getLastVariableValues`)

Value Expression (değer üretme):

Alan	Tip	Açıklama
valueExpressionType	`ExpressionType`	`NONE`, `CUSTOM` veya `EXPRESSION`
valueExpressionCode	String (≤32 767)	Satır içi kod (tip = `CUSTOM`)
valueExpressionId	String	Paylaşımlı Expression referansı (tip = `EXPRESSION`)

Yazma sınırları & darbe (pulse):

Alan	Tip	Açıklama
setMinValue / setMaxValue	Double	Kabul edilen yazma aralığı
isPulseOn / pulseOnDuration	Boolean / Integer	ON darbesi ve süresi (ms)
isPulseOff / pulseOffDuration	Boolean / Integer	OFF darbesi ve süresi (ms)

Protokole özgü alanlar (adres, veri tipi, byte/word swap vb.) config JSONB alanında tutulur ve API yanıtında üst seviyeye düzleştirilerek döner.

Veri Tipleri

Her protokolün kendi veri tipi enum’u vardır; ortak kavramsal haritalama:

Kavram	Modbus	OPC UA	Diğer
Float	Float, Double	Float, Double	çoğu protokolde var
Integer	Integer, Short, Long, Byte, Unsigned …	Int16/32/64, UInt16/32/64, Byte, SByte	protokole göre değişir
Boolean	Boolean	Boolean
String	String	String
BCD	16/32/64-bit BCD	—	Modbus’a özgü

Modbus için tam liste: Float, Double, Integer, Short, Long, Byte, Unsigned Integer, Unsigned Short, Unsigned Byte, 16 BIT BCD, 32 BIT BCD, 64 BIT BCD, Boolean, String. Diğer protokollerin tip listeleri için protokol sayfalarına bakın.

Değişken JSON Örneği (Modbus, Holding Register’dan Float)

{
  "id": "var-23227",
  "name": "ActivePower_kW",
  "dsc": "Total active power",
  "unit": "kW",
  "protocol": "Modbus TCP",
  "projectId": "proj-153",
  "frameId": "frame-703",
  "isActive": true,
  "isWritable": false,
  "fractionalDigitCount": 2,
  "engZeroScale": 0.0,
  "engFullScale": 1000.0,
  "logType": "Periodically",
  "logPeriod": 10,
  "keepLastValues": true,
  "valueExpressionType": "NONE",

  "type": "Float",
  "startAddress": 0,
  "byteSwapFlag": false,
  "wordSwapFlag": true
}

Son dört alan (type, startAddress, byteSwapFlag, wordSwapFlag) Modbus’a özgü config alanlarıdır.

Ölçekleme (Scaling)

Ham (raw) değer, mühendislik değerine lineer dönüşüm ile çevrilir.

Dönüşüm Formülü

Eng = engZeroScale + (raw - rawZeroScale) ×
      (engFullScale - engZeroScale) / (rawFullScale - rawZeroScale)

Örnek: 4-20 mA sensör → 0-100 °C

Parametre	Değer
rawZeroScale	4 (mA)
rawFullScale	20 (mA)
engZeroScale	0 (°C)
engFullScale	100 (°C)

Raw: 4 mA → Eng: 0 °C
Raw: 12 mA → Eng: 50 °C
Raw: 20 mA → Eng: 100 °C

Anlık Değer Yanıtında Ölçekleme

{
  "value": 359.91,
  "extras": { "raw_value": 606.56 },
  "flags": { "scaled": true }
}

value ölçeklenmiş mühendislik değeri, extras.raw_value ham değerdir.

Loglama (Tarihsel Veri)

Değişken değerleri InfluxDB’ye VariableLogType’a göre yazılır.

Loglama Tipleri

VariableLogType enum — altı değer:

Tip	Açıklama
No Log	Kayıt yok
When Changed	Yalnızca değer değiştiğinde kayıt
Periodically	Sabit aralıkla kayıt (`logPeriod` saniye)
Threshold	`logThreshold` değerinden fazla değişim olduğunda kayıt
Expression	`logExpressionId` ile paylaşımlı Expression değerlendirilir — truthy dönerse kayıt
Custom	`logExpressionCode` satır içi kod — truthy dönerse kayıt

Loglama Parametreleri

Parametre	Açıklama
logPeriod	Periyodik loglama periyodu (saniye). `10` = her 10 saniyede bir
logThreshold	Minimum değişim eşiği (Threshold modu veya ek filtre için)
logMinValue / logMaxValue	Geçerli değer aralığı. Dışındaki değerler loglanmaz
keepLastValues	Son değer listesini cache’te tut (`ins.getLastVariableValues(name, n)` çağrısı için)

Fractional Digit Count

fractionalDigitCount gösterilecek ondalık basamak sayısını belirler:

Değer	Gösterim
`0`	350
`1`	350.5
`2`	350.48
`3`	350.483

Value Expression

Değişkene özel bir JavaScript formülü atanabilir. Her okuma döngüsünde bu formül çalışır ve sonucu değişkenin değeri olur.

Expression Tipleri

ExpressionType enum:

Tip	Açıklama
NONE	Expression yok — ham değer (ölçeklenmiş) kullanılır
CUSTOM	`valueExpressionCode` içindeki satır içi kod çalıştırılır
EXPRESSION	`valueExpressionId` ile paylaşımlı Expression referansı — space seviyesi formül havuzundan

Örnek: Simülasyon

// Sinüs dalga (ActivePower_kW)
var t = new Date().getTime() / 1000;
return (Math.sin(t / 60) * 150 + 450 + Math.random() * 30).toFixed(2) * 1;

Örnek: Birim Dönüşümü

// Fahrenheit → Celsius (ham değer 'value' olarak erişilebilir)
return ((value - 32) * 5 / 9).toFixed(1) * 1;

Örnek: Koşullu Mantık

// İki değişkenden verimlilik hesapla
var input = ins.getVariableValue("Input_kW").value;
var output = ins.getVariableValue("Output_kW").value;
if (input > 0) {
    return ((output / input) * 100).toFixed(1) * 1;
}
return 0;

Pulse (Darbe) Özelliği

Boolean değişkenlere darbe modu atanabilir:

Alan	Açıklama
isPulseOn	ON darbesi aktif
pulseOnDuration	ON darbe süresi (ms)
isPulseOff	OFF darbesi aktif
pulseOffDuration	OFF darbe süresi (ms)

Darbe modu, anlık komut gönderimi için kullanılır — örneğin motor start butonu: basıldığında ON, pulseOnDuration süresi dolunca otomatik OFF. Operatörün manuel OFF göndermesine gerek kalmaz.

Yazma Sınırları

Alan	Açıklama
setMinValue	Yazılabilir minimum değer
setMaxValue	Yazılabilir maksimum değer

Bu değerler ayarlandığında, aralık dışı yazma komutları API ve script üzerinden reddedilir. Operatör hatalarını önlemek için kullanılır.

Script ile Değişken Yönetimi

// Anlık değer oku
var val = ins.getVariableValue("ActivePower_kW");
// → { value: 359.91, extras: { raw_value: 606.56 }, dateInMs: ... }

// Toplu okuma
var vals = ins.getVariableValues(["ActivePower_kW", "Voltage_V", "Current_A"]);

// Değer yaz
ins.setVariableValue("Temperature_C", { value: 55.0 });

// Son N değer (keepLastValues = true olan değişkenlerde)
var last100 = ins.getLastVariableValues("Temperature_C", 100);

// Loglanmış (tarihsel) değerleri sorgula
var start = ins.getDate(ins.now().getTime() - 3600000); // son 1 saat
var history = ins.getLoggedValues("Temperature_C", start, ins.now());

Detaylı API: Variable API → | REST API Reference → (Variable Value Controller, Protocol Variable Controller grupları)