Expression (Formüller)

Expression, space seviyesinde tanımlanan paylaşımlı JavaScript formülleridir. Birden fazla değişken veya alarm tarafından referans olarak kullanılabilir — tekrarlayan formülleri merkezi olarak yönetmeyi sağlar.

Expression Alanları

Alan	Tip	Zorunlu	Açıklama
name	String (≤100)	Evet	Formül adı — space içinde benzersiz
dsc	String (≤255)	Hayır	Açıklama
code	String (≤32 767)	Evet	JavaScript kodu (ES5 — GraalJS Nashorn uyumluluk modu)

Expression bir projeye değil, space’e bağlıdır — aynı space içindeki tüm projelerden referans verilebilir.

Kullanım Alanları

Bir Expression iki farklı amaçla değişken tanımından referans verilebilir:

1. Value Expression (değer üretme)

Değişkenin değerini hesaplamak için her okuma döngüsünde çalışır. Variable’ın valueExpressionType alanı (ExpressionType enum) üç değer alır:

Tip	Açıklama
NONE	Expression yok — ham (ölçeklenmiş) değer kullanılır
CUSTOM	Değişkene özel, inline JavaScript (valueExpressionCode)
EXPRESSION	Paylaşımlı Expression’a referans (valueExpressionId)

EXPRESSION seçildiğinde, değişken tanımında Expression kimliği belirtilir. Bu sayede aynı formül onlarca değişkende kullanılabilir; formül değiştiğinde tüm referans veren değişkenler otomatik etkilenir.

2. Log Expression (loglama kararı)

Değişkenin ne zaman loglanacağını belirleyen özel koşul — logType = Expression veya logType = Custom ayarlandığında kullanılır. Truthy dönerse loglanır, falsy dönerse atlanır.

// Sadece değer belirli aralıkta ise logla
if (value > 100 && value < 900) {
    return true;
}
return false;

Örnek Expression’lar

Birim Dönüşümü

// Fahrenheit → Celsius (birden fazla sıcaklık sensöründe kullanılır)
return ((value - 32) * 5 / 9).toFixed(1) * 1;

Ölçek Normalizasyonu

// 0-65535 raw değeri 0-100 yüzdeye çevir
return (value / 65535 * 100).toFixed(1) * 1;

Durum Metni

// Sayısal durum kodunu metne çevir
var states = { 0: "Durdu", 1: "Çalışıyor", 2: "Arıza", 3: "Bakım" };
return states[value] || "Bilinmiyor";

Birden Fazla Değişkene Bağlı Hesaplama

// Anlık verim yüzdesi
var input = ins.getVariableValue("Input_kW").value;
var output = ins.getVariableValue("Output_kW").value;
if (input > 0) {
    return ((output / input) * 100).toFixed(1) * 1;
}
return 0;

Expression Ortamı

Expression’lar Variable / Alarm motorunun içinde GraalJS üzerinde çalışır:

• value — değişkenin ham (ölçekten önceki) değeri (value expression’larda bir önceki hesaplanan değer)
• ins.* — tüm server-side API’ye erişim (başka değişkenleri okumak için ins.getVariableValue() vb.)
• ES5 söz dizimi önerilir (Nashorn uyumluluğu için) — var, function, for, if/else, try/catch. let, const, arrow (=>), template string ve class çalışır ancak JDK11 ile uyumluluk korunmak isteniyorsa ES5’te kalın.

Space Seviyesi Avantajı

• Bir formülü değiştirdiğinizde, onu EXPRESSION olarak referans veren tüm değişkenler aynı anda güncel formülü kullanır
• Farklı projelerdeki değişkenler aynı formülü paylaşabilir
• Sık kullanılan dönüşümler (birim, ölçek, durum kodu) için bir “formül kütüphanesi” oluşturulabilir