IEC 104 Client (Master)

Client (Master) modunda inSCADA, saha istasyonlarına (RTU, IED, koruma rölesi vb.) bağlanarak veri okur ve kontrol komutları gönderir.

Adım 1: Connection Oluşturma

Parametre	Örnek	Açıklama
Protocol	IEC 60870-5-104	Protokol seçimi
IP Address	192.168.1.50	Hedef slave istasyon IP adresi
Port	2404	Hedef port (varsayılan: 2404)
COT Field Length	2	Cause of Transmission alan uzunluğu (1-2 byte)
Common Address Field Length	2	CASDU alan uzunluğu (1-2 byte)
IOA Field Length	3	IOA alan uzunluğu (1-3 byte)
Originator Address	0	Master originator adresi
t1	15 sn	Yanıt bekleme timeout’u
t2	10 sn	S-format onay timeout’u
t3	20 sn	Test frame timeout’u
k	12	Maks. onaylanmamış I-frame
w	8	Onay penceresi
Is With Timestamps	true	Zaman damgalı ASDU’ları kabul et
Background Scan Period	60000 ms	Background scan periyodu
Spontaneous Duplicates	0	Spontaneous mesaj tekrar sayısı
Use System Timezone	false	Sistem zaman dilimini kullan

İpucu

t1, t2, t3, k, w parametreleri her iki tarafta da (Master ve Slave) aynı değerlere ayarlanmalıdır. Uyumsuz değerler bağlantı kopmalarına neden olabilir.

Adım 2: Device Oluşturma

Parametre	Örnek	Açıklama
Common Address	1	CASDU — slave istasyon adresi
Control Point Offset	0	Kontrol komutu adres ofseti
Scan Time	1000 ms	Tarama periyodu
Scan Type	PERIODIC	PERIODIC veya FIXED_DELAY

Adım 3: Frame Oluşturma

Her ASDU tipi için bir Frame tanımlayın:

Parametre	Örnek	Açıklama
Type	Measured Value, Short Float	ASDU tipi

Tipik Frame Örnekleri

Frame Adı	Type	Kullanım
Dijital Giriş	Single Point Information	Kesici/ayırıcı durumları
Çift Dijital	Double Point Information	Kesici pozisyonları (açık/kapalı/geçiş/belirsiz)
Analog Ölçüm	Measured Value, Short Float	Akım, gerilim, güç ölçümleri
Normalize Ölçüm	Measured Value, Normalized	±32767 aralığında tam sayı ölçümler
Ölçekli Ölçüm	Measured Value, Scaled	Ölçeklenmiş tam sayı ölçümler

Adım 4: Variable Oluşturma

IEC 104 değişkenleri IOA (Information Object Address) ile tanımlanır:

Parametre	Örnek	Açıklama
Use IOA Addresses	true	IOA adresleme modu
Read Address	100	Okuma adresi (basit mod)
Write Address	100	Yazma adresi (basit mod)
Read IOA Address 1	0	IOA okuma adresi byte 1
Read IOA Address 2	0	IOA okuma adresi byte 2
Read IOA Address 3	100	IOA okuma adresi byte 3
Write IOA Address 1	0	IOA yazma adresi byte 1
Write IOA Address 2	0	IOA yazma adresi byte 2
Write IOA Address 3	100	IOA yazma adresi byte 3

Not

Use IOA Addresses = false durumunda basit Read Address / Write Address kullanılır. true durumunda 3 byte’lık IOA adresleri ayrı ayrı girilir (IOA Field Length = 3 byte ise).

Read ve Write Adresi Kullanım Yaklaşımı

inSCADA’da bir IEC 104 variable’ına hem Read Address hem de Write Address girilebilir. Bu iki adresin doğru kullanımı, verimli bir yapılandırma için kritiktir.

Temel kural: Bir variable’a yalnızca Write Address girerseniz, yazılan değeri inSCADA ekranlarında göremezsiniz — çünkü okuma adresi tanımlı değildir.

En İyi Yaklaşım: Aynı IOA Adresini Kullanın

IEC 104 standardında, aynı veri noktası için okuma (monitoring) ve yazma (control) farklı ASDU tipleri ile yapılır. Ancak IOA adresi aynı kalabilir — çünkü ASDU tipi Frame’in tipinden belirlenir. inSCADA hangi ASDU tipini kullanacağını zaten bilir:

İşlem	ASDU Tipi	Tip Grubu	Yön
Okuma	M_SP_NA_1 (TI 1)	Single Point Information	Monitoring
Okuma (zaman damgalı)	M_SP_TB_1 (TI 30)	Single Point Information	Monitoring
Yazma	C_SC_NA_1 (TI 45)	Single Command	Control
Yazma (zaman damgalı)	C_SC_TA_1 (TI 58)	Single Command	Control

Dikkat edin: Bunların hepsi aynı Single Point veri grubuna aittir. Fark yalnızca monitoring (M_) veya control (C_) olması ve zaman damgası içerip içermemesidir. Dolayısıyla aynı IOA adresini hem Read hem Write olarak girebilirsiniz:

Variable: "Kesici_1"
├── Read Address:  100    ← M_SP_NA_1 olarak okunur (Frame tipi belirler)
└── Write Address: 100    ← C_SC_NA_1 olarak yazılır (Frame tipi belirler)

inSCADA, variable’ın bağlı olduğu Frame tipine bakarak otomatik olarak doğru ASDU tipini seçer:

• Frame tipi Single Point Information → okuma için M_SP_NA_1/TB_1, yazma için C_SC_NA_1/TA_1
• Frame tipi Measured Value, Short Float → okuma için M_ME_NC_1/TF_1, yazma için C_SE_NC_1

Bu sayede:

• Aynı IOA adresi ile tek bir variable tanımı yeterlidir
• RTU/PLC tarafında da aynı adres hem monitoring hem control için kullanılabilir
• Okuma ve yazma için ayrı variable oluşturmanıza gerek kalmaz
• Ekranlarda değişkenin güncel değerini görebilir, aynı değişken üzerinden kontrol komutu gönderebilirsiniz

Örnek — Kesici Kontrolü:

Variable	Read Address	Write Address	Okuma ASDU	Yazma ASDU
Kesici_1	100	100	M_SP_NA_1	C_SC_NA_1
Sıcaklık_Setpoint	200	200	M_ME_NC_1	C_SE_NC_1

Önemli Tavsiye

IEC 104 kullandığınız uygulamalarınızda bu adresleme yaklaşımını standart olarak benimsemenizi önemle tavsiye ederiz. RTU/PLC tarafında aynı IOA adresinin hem monitoring hem control için yapılandırılması, inSCADA tarafındaki variable sayısını yarıya indirir ve proje yönetimini önemli ölçüde basitleştirir.

Adım 5: Bağlantıyı Başlatma

Runtime Control Panel’den bağlantıyı başlatın. inSCADA otomatik olarak:

1. TCP bağlantısı kurar
2. STARTDT (Start Data Transfer) gönderir
3. Background scan başlatır (yapılandırılmışsa)
4. Spontaneous event’leri dinlemeye başlar

Bağlantı durumu “Connected” olarak görünecektir.