IEC 60870-5-104

IEC 60870-5-104, IEC 101 protokolünün TCP/IP ağ katmanı üzerine genişletilmiş halidir. LAN bağlantısı için TCP/IP arayüzü ve WAN bağlantısı için router desteği sağlar. Uygulama katmanı IEC 101 ile uyumlu kalırken çeşitli veri senkronizasyon mekanizmalarını destekler.

Elektrik dağıtım, enerji üretim, trafo merkezi ve SCADA kontrol merkezlerinde yaygın olarak kullanılır. inSCADA, IEC 60870-5-104 protokolünü hem Client (Master) hem de Server (Slave) rolünde destekler.

Temel Kavramlar

Master ve Slave

Master (Controlling Station): Slave istasyonlara sorgu göndererek veri toplayan, kontrol komutları ileten taraf
Slave (Controlled Station): Saha verilerini tutan, Master sorgularına yanıt veren ve spontaneous event gönderen taraf

ASDU (Application Service Data Unit)

IEC 104 haberleşmesinde veriler ASDU formatında taşınır. Her ASDU şunları içerir:

Type Identification (TI): Veri tipini tanımlar
Cause of Transmission (COT): İletim nedenini belirtir (periyodik, spontan, sorgu yanıtı vb.)
Common Address (CASDU): İstasyon adresi
Information Object Address (IOA): Veri noktası adresi

Desteklenen Veri Tipleri (Frame Types)

inSCADA JDK 11 Edition’da desteklenen ASDU tipleri:

Frame Type	ASDU	Açıklama
Single Point Information	M_SP_NA / M_SP_TB	1-bit dijital sinyal (zaman damgalı/damgasız)
Double Point Information	M_DP_NA / M_DP_TB	2-bit kombine sinyal — kesici/ayırıcı pozisyonu
Measured Value, Normalized	M_ME_NA	Normalize analog değer (±32767 aralığı)
Measured Value, Scaled	M_ME_NB	Ölçekli analog değer
Measured Value, Short Float	M_ME_NC / M_ME_TF	IEEE 754 float analog değer

Haberleşme Parametreleri (t1, t2, t3, k, w)

IEC 104 bağlantıları protokole özgü zamanlama parametreleriyle yapılandırılır:

Parametre	Açıklama	Varsayılan
t1	APDU gönderim timeout’u — yanıt bekleme süresi	15 sn
t2	S-format APDU timeout’u — onay bekleme süresi	10 sn
t3	Test frame timeout’u — bağlantı canlılık kontrolü	20 sn
k	Maksimum onaylanmamış I-frame sayısı	12
w	Onay penceresi — w adet I-frame sonra S-frame gönder	8

Adresleme

IEC 104 adresleme yapısı yapılandırılabilir alan uzunlukları kullanır:

Alan	Uzunluk	Açıklama
COT Field Length	1-2 byte	Cause of Transmission alanı
Common Address Field Length	1-2 byte	CASDU (istasyon adresi) alanı
IOA Field Length	1-3 byte	Information Object Address alanı

Spontaneous Events

Slave istasyonlar, değer değişikliğinde Master’a sorgu beklemeden spontaneous event gönderebilir. Bu, kritik durum değişikliklerinin anında bildirilmesini sağlar.

Background Scan

Master, periyodik olarak tüm veri noktalarını sorgulayarak veritabanının bütünlüğünü doğrular. Bu tarama süresi yapılandırılabilir.

Veri Modeli

Connection (Bağlantı — IP, port, t1/t2/t3/k/w, alan uzunlukları)
└── Device (Cihaz — Common Address)
    └── Frame (Veri Bloğu — ASDU tipi)
        └── Variable (Değişken — IOA adresi)

Alt Sayfalar

IEC 104 Client (Master) — Master yapılandırması
IEC 104 Server (Slave) — Slave yapılandırması